Μάθημα : Νεοελληνική Γλώσσα Α΄ Λυκείου

Η αναλφάβητη[1]

Το αυτοβιογραφικό αφήγημα της Α. Κριστόφ χωρίζεται σε έντεκα κεφάλαια που μιλούν για έντεκα στιγμές της ζωής της, από τότε που, μικρό κορίτσι στην Ουγγαρία, καταβροχθίζει τα βιβλία μέχρι τη συγγραφή του πρώτου μυθιστορήματός της στα γαλλικά. Τα ευτυχισμένα παιδικά χρόνια και η φτώχεια μετά τον πόλεμο, τα χρόνια της μοναξιάς […] η δουλειά στο εργοστάσιο και η άφιξη στη Λωζάνη με το μωρό της, όπου βρήκε καταφύγιο, αλλά και μια πολιτισμική έρημο, αποτέλεσμα των γλωσσικών της ορίων. Η εξορία μετέτρεψε αυτήν την ένθερμη αναγνώστρια σε αναλφάβητη. Όφειλε να κατακτήσει τη γαλλική γλώσσα από το μηδέν.

Κείμενο

[…]

Μια μέρα, η γειτόνισσα και φίλη μου μού λέει:

–Είδα μιαν εκπομπή στην τηλεόραση για τις αλλοδαπές εργάτριες. Δουλεύουν όλη την ημέρα στο εργοστάσιο και το βράδυ ασχολούνται με το νοικοκυριό τους με τα παιδιά τους.

Λέω:

–Αυτό έκανα φτάνοντας στην Ελβετία.

Λέει:

–Επιπλέον, δεν ξέρουν ούτε γαλλικά.

–Ούτε κι εγώ ήξερα.

Η φίλη μου ενοχλείται. Δεν μπορεί να μου διηγηθεί την εντυπωσιακή ιστορία των αλλοδαπών γυναικών που είδε στην τηλεόραση. Ξέχασε τόσο πολύ το παρελθόν μου που δεν μπορεί να διανοηθεί ότι ανήκα σε αυτή τη φυλή των γυναικών που δεν ξέρουν τη γλώσσα της χώρας, που δουλεύουν στο εργοστάσιο και ασχολούνται με την οικογένειά τους το βράδυ.

Εγώ το θυμάμαι. Το εργοστάσιο, τα ψώνια, το παιδί, το μαγείρεμα. Και την άγνωστη γλώσσα. Στο εργοστάσιο είναι δύσκολο να μιλήσουμε μεταξύ μας. Τα μηχανήματα κάνουν πολύ θόρυβο. Μπορούμε να μιλήσουμε μόνο στις τουαλέτες, καπνίζοντας στα γρήγορα ένα τσιγάρο.

Οι εργάτριες φίλες μου μού μαθαίνουν τα βασικά. Λένε: ≪Έχει ωραίο καιρό≫, δείχνοντάς μου το τοπίο στο Βαλ-ντε-Ρυζ. Με αγγίζουν για να μου μάθουν άλλες λέξεις: μαλλιά, χέρι, δάχτυλα, στόμα, μύτη.

Το βράδυ επιστρέφω με το παιδί. Η κορούλα μου με κοιτάζει με ορθάνοιχτα μάτια όταν της μιλώ ουγγρικά.

Μια φορά πατάει τα κλάματα γιατί δεν την καταλαβαίνω, μιαν άλλη φορά επειδή εκείνη δεν με καταλαβαίνει.

Πέντε χρόνια αφότου έφτασα στην Ελβετία, μιλώ τα γαλλικά, όμως δεν τα διαβάζω. Έγινα πάλι αναλφάβητη. Εγώ που ήξερα να διαβάζω από τεσσάρων χρονών.

Ξέρω τις λέξεις. Όταν τις διαβάζω δεν τις αναγνωρίζω. Τα γράμματα δεν αντιστοιχούν σε τίποτα. Τα ουγγρικά είναι φωνητική γλώσσα, τα γαλλικά είναι εντελώς το αντίθετο.

Δεν ξέρω πώς μπόρεσα να ζήσω χωρίς διάβασμα επί πέντε χρόνια. Μια φορά τον μήνα κυκλοφορούσε η ουγγρική Λογοτεχνική Εφημερίδα που είχε δημοσιεύσει παλαιότερα τα ποιήματά μου^. υπήρχαν επίσης τα ουγγρικά βιβλία, βιβλία που ως επί το πλείστον τα είχαμε διαβάσει, που τα παίρναμε με το ταχυδρομείο από τη Βιβλιοθήκη της Γενεύης, αλλά τι σημασία έχει, καλύτερα να τα ξαναδιαβάσω παρά να μη διαβάζω καθόλου. Και ευτυχώς υπήρχε το γράψιμο.

Το παιδί μου θα είναι σε λίγο έξι χρονών θα αρχίσει σχολείο.

Αρχίζω και εγώ, ξαναρχίζω το σχολείο. Σε ηλικία εικοσιέξι ετών γράφομαι στα θερινά τμήματα του Πανεπιστημίου του Νεσατέλ, για να μάθω να διαβάζω. Είναι μαθήματα γαλλικών για αλλοδαπούς φοιτητές. Έχω συμμαθητές Άγγλους, Αμερικάνους, Γερμανούς, Ιάπωνες, γερμανόφωνους Ελβετούς. Η εισαγωγική εξέταση είναι γραπτή. Είμαι εντελώς ανίδεη, βρίσκομαι με τους αρχάριους.

Έπειτα από ορισμένα μαθήματα ο καθηγητής μού λέει:

–Μιλάτε πολύ καλά γαλλικά. Γιατί βρίσκεστε στο τμήμα των αρχαρίων;

–Δεν ξέρω ούτε να διαβάζω ούτε να γράφω, Είμαι αναλφάβητη.

Γελάει:

–Θα τα δούμε όλα αυτά.

Δύο χρόνια μετά παίρνω το πιστοποιητικό εκμάθησης της γαλλικής γλώσσας με εύφημο μνεία.

Ξέρω να διαβάζω, ξέρω πάλι να διαβάζω. Μπορώ να διαβάσω Βικτόρ Ουγκώ, Ρουσσώ, Βολταίρο, Σαρτρ, Καμύ, Μισώ, Φρανσίς Πονζ, Σαντ, όλα όσα θέλω να διαβάσω στα γαλλικά και επίσης συγγραφείς μη γαλλόφωνους σε μετάφραση Φώκνερ, Στάινμπεκ, Χέμινγκουεϊ. Υπάρχουν πάρα πολλά βιβλία, βιβλία κατανοητά, επιτέλους και για μένα.

Θα κάνω άλλα δύο παιδιά. Με εκείνα θα εξασκηθώ στο διάβασμα, στην ορθογραφία, στις κλίσεις.

Όταν θα με ρωτούν τη σημασία μιας λέξης ή την ορθογραφία της δεν θα ξαναπώ ποτέ:

–Δεν ξέρω.

Θα πω:

–Θα κοιτάξω.

Και πάω να κοιτάξω στο λεξικό ακούραστα, πάω να κοιτάξω. Γίνομαι μανιώδης αναγνώστρια του λεξικού.

Ξέρω ότι τα γαλλικά δεν θα τα γράψω ποτέ όπως τα γράφουν οι εκ γενετής γαλλόφωνοι συγγραφείς, αλλά θα τα γράφω όπως μπορώ όσα καλύτερα μπορώ.

Αυτή τη γλώσσα δεν την επέλεξα. Μου την επέβαλαν η τύχη, η μοίρα, οι συγκυρίες.

Να γράφω στα γαλλικά, είμαι υποχρεωμένη. Είναι ένα στοίχημα.

Το στοίχημα μιας αναλφάβητης.

[…]

Κριστόφ, Α. (2008). Η αναλφάβητη, μτφ. Αργυρώ Μακάρωφ. Αθήνα: Άγρα. 42-43.__

• Δεν ξέρω πώς μπόρεσα να ζήσω χωρίς διάβασμα επί πέντε χρόνια. Μια φορά τον μήνα κυκλοφορούσε η ουγγρική Λογοτεχνική Εφημερίδα που είχε δημοσιεύσει παλαιότερα τα ποιήματά μου· υπήρχαν επίσης τα ουγγρικά βιβλία, βιβλία που ως επί το πλείστον τα είχαμε διαβάσει, που τα παίρναμε με το ταχυδρομείο από τη Βιβλιοθήκη της Γενεύης, αλλά τι σημασία έχει, καλύτερα να τα ξαναδιαβάσω παρά να μη διαβάζω καθόλου. Και ευτυχώς υπήρχε το γράψιμο. 

Ποιο είναι το θέμα που αναδεικνύεται στην παραπάνω παράγραφο;

• Ποια γλωσσικά στοιχεία του κειμένου αποδεικνύουν ότι πρόκειται για σημειώσεις ημερολογίου/προσωπική μαρτυρία;

• Πώς χρησιμοποιεί η συγγραφέας του κειμένου τους χρόνους των ρημάτων και γιατί;

• Να εντοπιστούν οι αφηγηματικοί τρόποι του αφηγήματος.

• Η συγγραφέας αυτοαποκαλείται αναλφάβητη, παρότι δεν είναι με την τυπική σημασία του όρου. Ποια είναι η αναλογία που θέλει να προβάλει; Ποιες ομοιότητες βρίσκετε με την παρακάτω performance;

Lisson Gallery during the three weeks closure by Santiago Sierra (“Space Closed Off by Corrugated Metal” - London, UK, September 2002)

Το έργο του Santiago Sierra "Space Closed Off by Corrugated Metal" έγινε για τα εγκαίνια της νέας Lisson Gallery στο Λονδίνο (Σεπτέμβριος 2002). Ολόκληρη η είσοδος καλύφτηκε από ένα μεγάλο μεταλλικό πάνελ και δεν υπήρχε πρόσβαση στην γκαλερί. Το έργο ήταν μια διαφορετική εκδοχή του έργου που έκανε για τη Μπιενάλε της Βενετίας ένα χρόνο αργότερα. Πολλοί άνθρωποι προσκλήθηκαν, επειδή ήταν τα εγκαίνια της επέκτασης της Lisson Gallery και σηματοδοτήθηκε από το έργο τέχνης ενός σημαντικού καλλιτέχνη, όπως ο Santiago Sierra. Οι προσκεκλημένοι έφτασαν στην γκαλερί και, καθώς δεν μπορούσαν να μπουν, περίμεναν απέξω μπερδεμένοι. Τελικά, και μετά από λίγο, ο Santiago Sierra εμφανίστηκε και εξήγησε ότι αυτό ήταν το έκθεμα. Πολλοί από τους ανθρώπους «θύμωσαν και απογοητεύτηκαν από το κλείσιμο». Το κλείσιμο διήρκεσε τρεις εβδομάδες. Μετά το άνοιγμα, ο Santiago Sierra μίλησε στον Guardian για το έργο του και τι συνέβη στην γκαλερί την ημέρα των εγκαινίων. Είπε ότι «ήταν μέρος ενός ευρύτερου έργου και ήταν ένα σχόλιο για την απογοήτευση του ανθρώπου που δεν μπορεί να μπει κάπου για οικονομικούς ή πολιτικούς λόγους» και ότι «προκλήθηκε από γεγονότα στην Αργεντινή, όπου, μετά την κατάρρευση του πέσο, οι τράπεζες κάλυψαν με μεταλλικά πάνελ τις εισόδους τους, για να εμποδίσουν τους ανθρώπους να αποσύρουν τις αποταμιεύσεις τους ».[2]

[1] «Εμείς και οι άλλοι», Δίκτυο κειμένων, Φάκελλος Υλικού, Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου, 2019, 66-7.

[2] Alexandraki, Eleni (2010), Labour, Immigration and Social Struggle through the neoliberal political reality in Santiago Sierra’s works (diss.), London, 34, 53 (η μετάφραση είναι δική μου).

Οι απαντήσεις σας να δοθούν on line στο παρακάτω πλαίσιο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΓΛΩΣΣΑ, ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΟΙΚΙΛΙΑ, ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ[1]

Το λεξιλόγιο της νεοελληνικής και ο ευρωπαϊκός γλωσσικός πλουραλισμός[2]

Η Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη είναι Ομότιμη Καθηγήτρια Γλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας ΑΠΘ. Το ερευνητικό της έργο επικεντρώνεται σε θέματα λεξικογραφίας, έντυπης και ηλεκτρονικής, καθώς και σε θέματα εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας και ειδικότερα διδασκαλίας της μορφολογικής δομής και του λεξιλογίου.

Οι γλώσσες δεν έχουν σταθερό και αμιγές λεξιλόγιο. Πιο συγκεκριμένα, το λεξιλόγιο, σαν την κινούμενη άμμο, υπόκειται σε έντονη γλωσσική μεταβολή, η οποία σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στον δανεισμό, δηλαδή σε επίδραση λεξιλογίου άλλης γλώσσας. Ακόμη, το λεξιλόγιο δεν είναι αμιγές, είναι πολυσυλλεκτικό, δηλαδή τα στοιχεία του προέρχονται από πολλές πηγές, π.χ. κληρονομιά από προηγούμενες φάσεις της ιστορίας της γλώσσας ή δανεισμό από άλλες γλώσσες.

Μπορούμε να κάνουμε χωρίς τον δανεισμό; Οπωσδήποτε όχι. Είναι ουτοπία να πιστεύουμε το αντίθετο. Ο δανεισμός, κατά τη μεταφορά του Κλωντ Αζέζ, είναι η απαραίτητη ποσότητα οξυγόνου για την επιβίωση μιας γλώσσας, είναι μια φυσική διαδικασία που χαρακτηρίζει κάθε φυσική ανθρώπινη γλώσσα. Κατά συνέπεια, η αντίδραση που εκδηλώνεται εναντίον των δανείων είναι αδικαιολόγητη, γιατί αυτά είναι αποτέλεσμα πολιτικών, οικονομικών και πολιτιστικών σχέσεων ανάμεσα στους ομιλητές γλωσσών που έρχονται σε επαφή. Γι’ αυτόν τον λόγο ο δανεισμός δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως τυχαία οξεία ασθένεια που πρέπει να σπεύσουμε να τη θεραπεύσουμε.

Άλλωστε, δεν υπάρχει γλώσσα που να μην επηρεάστηκε από άλλες. Από τον κανόνα δεν ξεφεύγουν ακόμη και οι γλώσσες μεγάλων πολιτισμών. Επίσης, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν υπάρχει «επίθεση» από την πλευρά της δανείστριας γλώσσας, παρά ανάγκη από την πλευρά της δανειολήπτριας γλώσσας. Ανάγκη λόγω της υστέρησης όχι στο γλωσσικό επίπεδο, αλλά σε άλλα επίπεδα π.χ. στο τεχνολογικό (κομπιούτερ, ασανσέρ κ.ά.). Βέβαια ο γλωσσικός δανεισμός διαφέρει σημαντικά από τον οικονομικό δανεισμό, αφού ο δανειολήπτης δεν χρωστά τίποτε!

Ά. Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, από την ιστοσελίδα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, 29. 04. 2014. (διασκευή)

ΘΕΜΑ 1α

Λαμβάνοντας υπόψη το κείμενο, να χαρακτηρίσεις το περιεχόμενο των παρακάτω προτάσεων ως ορθό ή λανθασμένο:

1. Το λεξιλόγιο των γλωσσών μένει αναλλοίωτο στον χρόνο
2. Ο γλωσσικός δανεισμός είναι κάτι που πρέπει να θεραπευτεί
3. Οι γλώσσες των μεγάλων πολιτισμών δεν χρειάστηκε να δανειστούν στοιχεία από άλλες
4. Ο γλωσσικός δανεισμός δεν αποδεικνύει την επιθετικότητα μιας γλώσσας έναντι μιας άλλης
5. Ο γλωσσικός δανεισμός εξυπηρετεί ανάγκες της γλώσσας που δανείζεται

Μονάδες 10

ΘΕΜΑ 1β

Με ποιες απόψεις υποστηρίζει η συγγραφέας στις δύο τελευταίες παραγράφους ότι ο γλωσσικός δανεισμός είναι μια φυσική διαδικασία;

Μονάδες 20

ΘΕΜΑ 2α

Να αναλύσεις την δεύτερη παράγραφο του κειμένου ως προς α) τα δομικά μέρη της, β) τον τρόπο ανάπτυξης και γ) την συνοχή του λόγου.

Μονάδες 20

ΘΕΜΑ 2β

Στο κείμενο δίνονται λέξεις δοκιμιακού ύφους, όπως: αμιγές λεξιλόγιο, υπόκειται σε έντονη γλωσσική μεταβολή, δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως τυχαία οξεία ασθένεια, που πρέπει να σπεύσουμε, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε. Να αντικαταστήσεις τις λέξεις με τα έντονα γράμματα με άλλες νοηματικά ισοδύναμες που κάνουν το ύφος πιο απλό.

Μονάδες 10

ΘΕΜΑ 3

Σε ημερίδα που διοργανώνει ο Σύλλογος Κηδεμόνων του σχολείου σου με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ευρωπαϊκών Γλωσσών, παίρνεις μέρος ως εκπρόσωπος της τάξης σου. Αποφασίζεις να εκφωνήσεις ομιλία με θέμα: «Θετικές πλευρές του γλωσσικού δανεισμού». Να διατυπώσεις τις απόψεις σου, φροντίζοντας η θέση σου να είναι τεκμηριωμένη και η ομιλία σου πειστική.

Μονάδες 40

[1] Το κείμενο και τα θέματα 2β, 3 προέρχονται από την «Τράπεζα Θεμάτων».

[2] πλουραλισμός: πολυφωνία, ποικιλία.

Το «κόνσεπτ», το «πρότζεκτ», το «μπάτζετ».[1]

Θενξ μαν (Thanks man) ... Όταν τ' ακούω, μεταφράζω σιωπηρά: Ευχαριστώ, μάγκα μου. Ή: Ευχαριστώ, φιλάρα ... Τα μεταφρασμένα μου φαίνονται πιο αρρενωπά, πιο άμεσα, πιο μοναδικά. Γιατί λοιπόν οι μάγκες έφηβοι και οι μεγαλύτεροι τιτιβίζουν τα δικά τους greeklish¹; Ίσως γιατί κάθε γενιά χρειάζεται τη δική της ιδιόλεκτο, μια δική της αργκό, προσωρινή, αναλώσιμη, με ημερομηνία λήξεως, που όμως τη διαχωρίζει από τις προηγούμενες γενιές. Η ιδιόλεκτος του "μαν" θα ξεθωριάσει καθώς μεγαλώνοντας ο νέος έρχεται σε επαφή με άλλες αργκό, ακαδημαϊκές ή επαγγελματικές. Το ερώτημα παραμένει πάντως: γιατί τα αγγλικά κατακλύζουν τον καθημερινό λόγο μικρών και μεγάλων;

Είναι αληθές ότι η γλωσσομάθεια έχει αυξηθεί γεωμετρικά τις τελευταίες δεκαετίες. Ο σημερινός απόφοιτος λυκείου θα διαβάζει και θα μιλάει αγγλικά ασυγκρίτως καλύτερα από τον ανάλογο του στη δεκαετία του '70 και του '80. Το επικοινωνιακό μας περιβάλλον κατακλύζεται από ξένη γλώσσα: τηλεόραση, ταινίες, διαδίκτυο, videoclips και ποπ κουλτούρα.

Παίζουν ρόλο οι σπουδές; Ναι, ασφαλώς, αλλά πολύ σοβαρότερο ρόλο παίζει το διεθνές περιβάλλον της εργασίας και η γενικευμένη ολιγογλωσσία των εταιρικών στελεχών. Μέγα μέρος των επαγγελμάτων απαιτεί καλή γνώση ξένης γλώσσας. Στις «μπίζνες»² δεν χρειάζονται καλά ελληνικά, δεν χρειάζεται καν γλώσσα, όλα διεξάγονται με τυποποιημένες εκφράσεις, κυρίως αγγλικές: έχω ένα «κόνσεπτ»³ για ένα «πρότζεκτ»⁴, αλλά δεν μου βγαίνει το «μπάτζετ»⁵.

Σοβαρό ρόλο παίζει και η ξενομανία. Υπό τον συνοπτικό αυτό όρο εννοούνται διάφορα συμπλέγματα καθυστέρησης, μειονεξίας, μιμητισμού. Σε περιβάλλον ασφυκτικά ομογενοποιημένο, κοσμοπολίτικο, ίδιο παντού, η διατήρηση ιδιαίτερης ταυτότητας, ιδιομορφίας, ντοπιολαλιάς, είναι δύσκολη, κοπιώδης, ανεπιθύμητη εντέλει. Είναι ασφαλέστερο να ομοιάζεις, ώστε να γίνεσαι ευκολότερα αποδεκτός. Τα πλούσια, καλά ελληνικά φαντάζουν δύσκολα και σχεδόν ανώφελα στον οικονομικό και εργασιακό στίβο, ενώ τα «γκρίκλις» του «κόνσεπτ - πρότζεκτ» είναι εύκολα, ακίνδυνα, ξεκούραστα και καλύπτουν αδυναμίες και ανεπάρκειες. Το ποτάμι που μας περιέχει είναι ορμητικό και κοσμοπολίτικο, με τρόπους καινούργιους και ίσως επικίνδυνους.

Αναμφίβολα η εγκατάλειψη της μητρικής γλώσσας δεν είναι πρόοδος, είναι υποταγή και απώλεια ταυτότητας, είναι υπαρξιακή συρρίκνωση, ατομική και εθνική. Η γλώσσα δεν είναι μόνο εργαλείο, δεν είναι μόνο φόρμα, δεν είναι μόνο επικοινωνία, πρωτίστως είναι νοητικό και αισθητικό συμβάν, είναι σχέση, είναι κοινωνία. Πίσω από τη θρυμματισμένη γλώσσα των στελεχών και των μοδάτων, των τεχνοκρατών, τώρα πια και των πολιτικών, αναπτύσσεται μια αναλόγως θρυμματισμένη σκέψη, αδιάφορη, κολοβή, υποταγμένη. Όσο πιο υποταγμένη η γλώσσα και η σκέψη, τόσο πιο άχρωμη και ανελεύθερη η κοινωνική και πολιτική μας ύπαρξη.

(Διασκευασμένο Διαδικτυακό άρθρο του Ν. Ξυδάκη, Καθημερινή, 19-9-2010)

1 H χρήση λατινικού αλφαβήτου για την γραφή ελληνικών στις χρήσεις του διαδικτύου

2 Επαγγέλματα, δουλειές, επιχειρηματική δραστηριότητα

3 Ιδέα, σύλληψη ιδέας, έμπνευση

4 Σχέδιο, τεχνικό έργο, μελέτη, πρόγραμμα

5 Ο προϋπολογισμός, το απαιτούμενο κεφάλαιο, τα αναγκαία χρήματα

Α. Για ποιους λόγους, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εγκαταλείπεται σήμερα η μητρική γλώσσα;

Μονάδες 25

Β1. Να βάλεις σωστό-λάθος για τις παρακάτω προτάσεις, με βάση τα γραφόμενα στο κείμενο:

α. Οι νέοι χρησιμοποιούν την αγγλικοκεντρική αργκό στην επικοινωνία τους για να διαφέρουν από τις άλλες γενιές.   ( )

β. Η γλώσσα των νέων δεν είναι προσωρινή και οι νέοι θα τη χρησιμοποιούν ακόμα και όταν μεγαλώσουν, φθείροντας έτσι τη μητρική γλώσσα. ( )

γ. Η γλωσσομάθεια σήμερα έχει μειωθεί εξαιτίας των ρυθμών της σύγχρονης εποχής. ( )

δ. Στο διεθνές περιβάλλον της εργασίας κυριαρχεί η τυποποιημένη γλώσσα. ( )

ε. Τα πλούσια και καλά ελληνικά ωφελούν πολύ στο διεθνή εργασιακό στίβο. ( )

στ. Η κυριαρχία της διεθνούς γλώσσας σημαίνει την πρόοδο της κοινωνίας. ( )

Μονάδες 12

Β2. Να εντοπίσετε τα δομικά μέρη και τους τρόπους ανάπτυξης της δεύτερης παραγράφου και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

Μονάδες 5

Β3. Να εντοπίσετε το είδος του συλλογισμού (παραγωγικός ή επαγωγικός) στο παρακάτω επιχείρημα:

-  Τα μέλη μιας οικολογικής οργάνωσης έχουν, προφανώς, ιδιαίτερες ανησυχίες για τα οικολογικά ζητήματα.

-  Η Μαρία είναι ενεργό μέλος μιας οικολογικής οργάνωσης.

Άρα η Μαρία ανησυχεί έντονα για την καταστροφή του περιβάλλοντος.

Μονάδες 4

Β4. Να αντιστρέψετε την σύνταξη (Ενεργητική - Παθητική) στα παρακάτω αποσπάσματα και να γράψετε για ποιον σκοπό χρησιμοποιείται η κάθε μια σύνταξη:

α) Το επικοινωνιακό μας περιβάλλον κατακλύζεται από ξένες γλώσσες.

β) Τα «γκρίκλις» καλύπτουν αδυναμίες και ανεπάρκειες.

Μονάδες 4

Β5.α) Να εντοπίσετε στο κείμενο δύο φράσεις, στις οποίες η γλώσσα χρησιμοποιείται με την ποιητική της λειτουργία.

Μονάδες 4

β) γεωμετρικά, περιέχει, οικονομικό: από το τελευταίο συνθετικό των λέξεων να γράψετε μια νέα σύνθετη λέξη.

Μονάδες 6

Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ

Όπως γίνεται αντιληπτό η γλωσσομάθεια μέσα στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη κοινωνία θεωρείται απαραίτητη, σχεδόν όσο και η καλή χρήση της μητρικής μας γλώσσας. Να συντάξετε άρθρο (περίπου 400 λέξεων) που θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του σχολείου σας, με το οποίο εξηγείτε γιατί είναι ανάγκη και απαίτηση των καιρών μας η καλή χρήση μιας τουλάχιστον ξένης γλώσσας, αλλά και ποιοι κίνδυνοι μπορεί να προκύψουν αν αμελήσουμε τη μητρική μας γλώσσα.

Μονάδες 40

[1] https://e-didaskalia.blogspot.com/2016/11/blog-post_807.html

Οι απαντήσεις σας να δοθούν στο παρακάτω πλαίσιο