Μάθημα : Ιστορία Τέχνης - Α' Γυμνασίου Μουσικό Σχολείο Λευκάδας

Ο Μεσαίωνας είναι μια περίοδος που ξεκινά περίπου από το 400 μ.Χ. και εκτείνεται έως την εποχή της Αναγέννησης (περίπου 1450). Κατά τη μακρά αυτή ιστορική περίοδο, αυξάνεται ο πληθυσμός της Ευρώπης και μεγαλώνουν τα αστικά κέντρα. Η χριστιανική τέχνη κυριαρχεί δίνοντας έμφαση στην τέχνη της αρχιτεκτονικής καθώς έχει χρησιμότητα για τον εκκλησιασμό των πιστών. Σημαντικός σταθμός αυτής της περιόδου είναι ο ναός της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη – βασιλικού ρυθμού με τρούλο που ολοκληρώθηκε το 537.

Η συνεχής εξάπλωση των ναών και των μοναστηριών οδήγησε στην ανέγερση πέτρινων ναών που τελειοποίησαν τη Ρωμαϊκή αρχιτεκτονική και για αυτό ονομάζεται Ρομανικός ρυθμός (Romanesque). Όπου ήταν διαθέσιμα, υλικά παλαιότερων τούβλινων και πέτρινων κτισμάτων ανακυκλώθηκαν και επαναχρησιμοποιήθηκαν. Το νέο αυτό είδος ύφους άνθισε και εξαπλώθηκε σε όλη την δυτική Ευρώπη. Τα κτίρια διαθέτουν ογκώδεις πέτρινους τοίχους, ανοίγματα με ημικυκλικές καμάρες (αψίδες) και μικρά παράθυρα.

Κατά τις αρχές του 12^ου αιώνα (1100), εμφανίζεται αρχικά στη Γαλλία, ένας νέος αρχιτεκτονικός ρυθμός που ονομάζεται Γοτθικός. Στη συνέχεια θα εξαπλωθεί κι αυτός σε όλη τη δυτική και βόρεια Ευρώπη. Βασικά χαρακτηριστικά του ρυθμού αυτού είναι Α) το πολύ μεγάλο ύψος, Β) η χρήση υαλογραφίας (βιτρώ), Γ) οι οξυκόρυφες καμάρες, και Δ) οι εξωτερικές επίστεγες αντηρίδες.  

Το πολύ μεγάλο ύψος είχε διπλό σκοπό. Να καταστήσει το ναό ως εμβληματικό κτίριο που δεσπόζει πάνω από την πόλη, και να συμβολίσει την εξύψωση του ανθρώπου προς τον Θεό. Τα βιτρώ λειτουργούν ως μια διακοσμητική λύση στα μεγάλα παράθυρα χαρίζοντας πολύχρωμες φωτεινές αντανακλάσεις στο εσωτερικό του ναού, που συμβολίζουν το θείο φως και μεταμορφώνουν το εσωτερικό σε πνευματικό χώρο. Οι οξυκόρυφες καμάρες και οι επίστεγες αντηρίδες προέκυψαν ως αρχιτεκτονικές λύσεις πάνω στο πρόβλημα του μεγάλου ύψους: οι οξυκόρυφες καμάρες ήταν η καλύτερη δυνατή λύση ώστε να στηρίζουν το μεγάλο βάρος, και οι αντηρίδες συγκρατούν εξωτερικά το κτίριο χωρίς την ανάγκη πολύ χοντρών τοίχων. Έτσι, στο τελικό αποτέλεσμα κυριαρχούν οι κάθετες γραμμές, οι οποίες ενισχύουν την αίσθηση της ανύψωσης προς τον ουρανό, που γίνεται ακόμη πιο έντονη από τα μακρόστενα, μεγάλα παράθυρα (σε αντίθεση με τα Ρομανικά).