Μάθημα : Β’ Λυκείου ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (Γλώσσα, Λογοτεχνία)

προπαγάνδα η [propaγánδa] Ο25α : 1α. η (έντυπη ή προφορική) συστηματική και οργανωμένη προσπάθεια διάδοσης πολιτικών, θρησκευτικών κτλ. ιδεών και απόψεων με σκοπό τον επηρεασμό της συνείδησης της κοινής γνώμης προς συγκεκριμένη κατεύθυνση και με συγκεκριμένους στόχους: Kομμουνιστική / αθεϊστική / ανθελληνική ~. Kάνω / ασκώ ~. H εφημερίδα ήταν το όργανο της προπαγάνδας του κόμματος. β. αυτός που διενεργεί προπαγάνδα: Πράκτορας της αγγλικής προπαγάνδας, της Aγγλίας. 2. μονομερής, στρεβλή, μεροληπτική μετάδοση πληροφοριών με ιδιοτελείς στόχους: Tο δελτίο ειδήσεων κατάντησε κυβερνητική ~.

[λόγ. < γαλλ. propagand(e) -α (ορθογρ. δαν.)]

https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%AC%CE%BD%CE%B4%CE%B1&dq

Προπαγάνδα

Ορισμός:  προπαγάνδα η προβολή αντιλήψεων, ιδεών ή ιδεολογιών (πολιτικών, κοινωνικών και θρησκευτικών) με τρόπο ελκυστικό με στόχο την εξάρτηση του ατόμου και του κοινωνικού συνόλου και τον έλεγχό τους από τους μηχανισμούς που καθοδηγούν την προπαγάνδα. Η προπαγάνδα χρησιμοποιεί τα γνωστά μέσα πειθούς, αλλά συχνά καταφεύγει σε σοφιστείες και παραποίηση της αλήθειας.

Σήμερα μηχανισμοί προπαγάνδας είναι όλοι οι φορείς μαζοποίησης (κόμματα, σχολείο, ΜΜΕ, Εκκλησία/αιρέσεις κτλ).

Μέσα που χρησιμοποιούνται:

√ παραπληροφόρηση και διάδοση ψευδών ειδήσεων ή απόκρυψη μέρους της αλήθειας

√ λαϊκίστικη κριτική και σοφιστείες

√ εξωραϊσμός της πραγματικότητας ή σφοδρή επίθεση (μονοδιάστατη επίθεση κατά του αντιπάλου) τονίζοντας μόνο τα αρνητικά της. Επιλεκτική προβολή ορισμένων και μόνο πτυχών.

√ κινδυνολογία και υποσχεσιολογία, εκμετάλλευση των δυσμενών συνθηκών διαβίωσης

√ εκμετάλλευση του φανατισμού και του θρησκευτικού ή πολιτικού αισθήματος

 √ χρήση γλώσσας συνθηματικής και συναισθηματικής, περίπλοκη σύνταξη με συμπυκνωμένα μηνύματα

Συνέπειες

• η προπαγάνδα δεν επιτρέπει στο άτομο να σκέφτεται αυτόνομα καθώς φανατίζεται/αφιονίζεται.
• το άτομο γίνεται υποχείριο και κατευθυνόμενο, μονολιθικό
• η πολιτική ζωή του τόπου/η δημοκρατία δέχεται πιέσεις καθώς οι πολίτες αδυνατούν να εξετάσουν την αλήθεια
• το άτομο γίνεται έρμαιο εμπορικών και άλλων οικονομικών συμφερόντων καθώς στρέφεται προς μία συγκεκριμένη -συγκεκριμένων συμφερόντων- άποψη.

Τρόποι αντιμετώπισης :

√ μέσα από μία εκπαίδευση που θα στοχεύει στην ανάπτυξη κριτικού νου και υγιούς πολιτικής συνείδησης. Η άγνοια και η ημιμάθεια είναι ο καλύτερος σύμμαχος του φανατισμού και της προπαγάνδας. προπαγάνδα

√ με πνευματική συγκρότηση και όχι αποσπασματική στείρα εξειδικευμένη γνώση

√ με τον πλουραλισμό (=πολυφωνία) που δημοκρατικά επιτρέπει την έκφραση κάθε άποψης

√ με απαλλαγή από φανατισμό, δογματισμό και ιδεοληψίες

√ με αυτοέλεγχο και αυτοκριτική

√ με τη γνώση όλων των μεθόδων που χρησιμοποιούν οι προπαγανδιστικοί μηχανισμοί