Ποσοστό Αύξησης – Ποσοστό Μείωσης & Υποδιαιρέσεις του Δευτερολέπτου

Το παρόν φυλλάδιο εξηγεί με απλό και κατανοητό τρόπο τις έννοιες του ποσοστού αύξησης και μείωσης, καθώς και τις υποδιαιρέσεις του δευτερολέπτου, οι οποίες χρησιμοποιούνται ευρέως στην Πληροφορική.

1. Ποσοστό Αύξησης

Όταν ένα μέγεθος αυξάνεται, μπορούμε να υπολογίσουμε πόσο αυξήθηκε σε σχέση με την αρχική του τιμή με τον παρακάτω τύπο:

Ποσοστό Αύξησης = (Νέα τιμή - Αρχική τιμή) / Αρχική τιμή × 100%

Παραδείγματα:

Από 10 σε 12 → (12−10)/10 = 0.2 → 20% αύξηση.
Από 2.5 GHz σε 3.0 GHz → (3.0−2.5)/2.5 = 0.2 → 20% αύξηση.
Από 2666 MT/sec σε 3200 MT/sec → (3200−2666)/2666 ≈ 0.2 → 20% αύξηση.

2. Ποσοστό Μείωσης

Όταν ένα μέγεθος μειώνεται, χρησιμοποιούμε παρόμοιο τύπο, αλλά η διαφορά είναι αρνητική:

Ποσοστό Μείωσης = (Αρχική τιμή - Νέα τιμή) / Αρχική τιμή × 100%
Από 20°C σε 15°C → (20−15)/20 = 0.25 → 25% μείωση.
Από 3.2 GHz σε 2.8 GHz → (3.2−2.8)/3.2 = 0.125 → 12.5% μείωση.
Από 16 GB σε 8 GB → (16−8)/16 = 0.5 → 50% μείωση.

3. Υπολογισμός Νέας Τιμής

Αν γνωρίζουμε το ποσοστό και θέλουμε τη νέα τιμή:

Για αύξηση: Νέα τιμή = Αρχική × (1 + ποσοστό/100)
Για μείωση: Νέα τιμή = Αρχική × (1 − ποσοστό/100)
Παράδειγμα: 2400 MT/sec με αύξηση 10% → 2400 × 1.10 = 2640 MT/sec

4. Διαδοχικές Αυξήσεις ή Μειώσεις

Αν ένα μέγεθος αυξηθεί δύο φορές, οι αυξήσεις δεν προστίθενται αλλά πολλαπλασιάζονται:

Αρχική 100 → +10% → 110 → ξανά +10% → 121 (συνολική αύξηση 21%)

5. Υποδιαιρέσεις του Δευτερολέπτου

Στην Πληροφορική χρησιμοποιούμε πολύ μικρές μονάδες χρόνου, καθώς οι υπολογιστές λειτουργούν εξαιρετικά γρήγορα:

Μονάδα	Σύμβολο	Πόσα δευτερόλεπτα είναι	Ονομασία
δευτερόλεπτο	s	1	δευτερόλεπτο
χιλιοστό του δευτερολέπτου	ms	0.001 s = 10⁻³ s	millisecond
μικροδευτερόλεπτο	μs	0.000001 s = 10⁻⁶ s	microsecond
νανοδευτερόλεπτο	ns	0.000000001 s = 10⁻⁹ s	nanosecond
πικοδευτερόλεπτο	ps	0.000000000001 s = 10⁻¹² s	picosecond

Παραδείγματα:

Χρόνος προσπέλασης RAM = 10 ns = 0.000000010 s
Ένας κύκλος CPU στα 3.2 GHz διαρκεί ≈ 0.3125 ns
Το μάτι αντιλαμβάνεται νέα εικόνα κάθε 0.04 s (40 ms)

6. Ασκήσεις Εξάσκησης

Από 50 σε 75 → ποσοστό αύξησης;
Από 120 σε 90 → ποσοστό μείωσης;
Μια CPU λειτουργεί στα 3.6 GHz και αυξάνεται κατά 25%. Ποια θα είναι η νέα συχνότητα;
Πόσα νανοδευτερόλεπτα είναι 0.000001 δευτερόλεπτα;
Μια μνήμη έχει χρόνο προσπέλασης 8 ns και μια άλλη 12 ns. Ποια είναι πιο γρήγορη και κατά πόσο %;